Spijt: als je wenst dat je anders had gekozen

Spijt is het gevoel dat ontstaat als je terugkijkt op een keuze of gemiste kans en denkt dat een ander besluit een beter resultaat had opgeleverd.

Er was een moment waarop je iets kon zeggen, kiezen of doen, en je deed het niet, of je deed het anders. Nu, achteraf, weet je hoe het had kunnen gaan. Dat 'had kunnen' is de kern van spijt.

Wat is spijt eigenlijk?

Spijt ontstaat altijd met terugwerkende kracht. Op het moment zelf leek de keuze logisch, of was er geen betere optie zichtbaar. Pas later, met nieuwe informatie of een andere afloop voor ogen, verschijnt het gevoel dat het anders had gekund of gemoeten.

Spijt hoeft niet over iemand anders te gaan, dat onderscheidt het van schuld. Je kunt spijt hebben over een studie die je niet koos, een gesprek dat je nooit voerde, jaren die je ergens anders had willen doorbrengen. Het gevoel is niet 'ik heb iemand kwaad gedaan', maar 'ik heb mezelf iets ontzegd, of een kans laten liggen'.

Hoe herken je spijt?

Je denkt regelmatig terug aan een moment met de gedachte 'had ik maar'
Je herschrijft in gedachten hoe een situatie anders had kunnen aflopen
Het gevoel gaat niet per se over iemand anders, maar over jouw eigen pad
Je vergelijkt je huidige situatie met hoe het had kunnen zijn
Er is een lichte zwaarte als je aan die specifieke keuze terugdenkt

Een voorbeeld

Je kreeg jaren geleden de kans om in het buitenland te gaan werken, maar koos voor zekerheid dichtbij huis. Bij een verjaardag vertelt een oude studievriend enthousiast over zijn jaren in het buitenland, en je voelt een steek, niet van jaloezie op hem, maar van spijt over het pad dat je zelf niet insloeg.

Spijt versus verwante emoties

Spijt vs. Schuld

Schuld ontstaat vrijwel altijd in relatie tot een ander die iets van jou te verduren kreeg; spijt kan volledig om jezelf draaien, zonder dat er iemand anders bij betrokken is.

Spijt vs. Zelfkritiek

Spijt is gericht op één specifieke keuze of gebeurtenis in het verleden; zelfkritiek is een bredere, vaak blijvende houding tegenover jezelf die niet aan één moment gebonden is.

Hoe schrijven kan helpen

Schrijven helpt spijt om te zetten van een vage zwaarte in iets concreets: wat wilde ik toen eigenlijk, en wat weerhield me? Vaak blijkt de keuze van toen logisch gezien wat je toen wist, en dat inzicht helpt spijt zijn scherpte te verliezen zonder de les erin te negeren.

Probeer dit

“Schrijf over een keuze waar je nog weleens spijt van hebt. Wat wist je toen, en wat weet je nu? Wat zou je, met wat je nu weet, tegen je toenmalige zelf willen zeggen?”

Verder gaan

Probeer het een week uit

Ontlaad begeleidt je week voor week door schrijfoefeningen die precies op dit soort vragen ingaan. Je kunt week 1 volledig gratis doorlopen.

Begin gratis met week 1

Geschreven door het Ontlaad-team, gebaseerd op algemeen erkende inzichten uit emotieregulatie en schrijftherapie (o.a. het onderzoek van J.W. Pennebaker). Deze pagina is geen vervanging voor professioneel advies. Laatst bijgewerkt: juli 2026.